નમસ્કાર મિત્રો, ભારતના દરેક નાગરિકને શ્રેષ્ઠ અને મફત આરોગ્ય સેવાઓ મળી રહે તે માટે ભારત સરકાર દ્વારા ‘પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના’ (PMJAY) ચલાવવામાં આવી રહી છે. આ યોજના હેઠળ પાત્રતા ધરાવતા પરિવારોને દર વર્ષે 5 લાખ રૂપિયા સુધીની મફત સારવારની સુવિધા આપવામાં આવે છે. પરંતુ આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે તમારી પાસે આયુષ્માન કાર્ડ હોવું અત્યંત જરૂરી છે.
પહેલાના સમયમાં આ કાર્ડ કઢાવવા માટે લાંબી લાઈનોમાં ઉભા રહેવું પડતું હતું, પરંતુ હવે ડિજિટલ ઈન્ડિયાના યુગમાં પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ બની ગઈ છે. જો તમે તમારું ઈ-કેવાયસી (e-KYC) પૂરું કરી લીધું છે, તો તમે ઘરે બેઠા તમારા સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરીને સરળતાથી Ayushman Card Download કરી શકો છો. આ લેખ ખાસ કરીને એવા નાગરિકો માટે છે જેઓ જાણવા માંગે છે કે આધાર કાર્ડ, મોબાઈલ નંબર અને આભા (ABHA) નંબરનો ઉપયોગ કરીને ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન માધ્યમથી પોતાનું હેલ્થ કાર્ડ કેવી રીતે મેળવવું. તો ચાલો, આ પ્રક્રિયાને સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ સમજીએ.
Ayushman Card Download કરવાના વિવિધ માધ્યમો
સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે દેશના છેવાડાના માનવી સુધી આરોગ્ય સેવાઓ કોઈપણ અડચણ વગર પહોંચે. આથી, સરકારે આ કાર્ડ મેળવવા માટે વિવિધ પ્લેટફોર્મ વિકસાવ્યા છે. તમે ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન એમ બંને રીતે પ્રિન્ટેડ અથવા ડિજિટલ PDF સ્વરૂપમાં તમારું કાર્ડ મેળવી શકો છો.
તમારી સરળતા માટે અહીં એક કોષ્ટક આપેલ છે, જેમાં Ayushman Card Download કરવાની અલગ-અલગ પદ્ધતિઓ દર્શાવી છે:
| ડાઉનલોડ પદ્ધતિ | પ્લેટફોર્મ / પોર્ટલ | લોગીન આવશ્યકતા | ડાઉનલોડ ફોર્મેટ |
| ઓનલાઈન ડાઉનલોડ | beneficiary.nha.gov.in | મોબાઈલ OTP + આધાર e-KYC | |
| ઓફલાઈન ડાઉનલોડ | CSC કેન્દ્ર (કોમન સર્વિસ સેન્ટર) | ઓળખ ચકાસણી (બાયોમેટ્રિક) | પ્રિન્ટેડ કાર્ડ / PDF |
| હોસ્પિટલ ડાઉનલોડ | આયુષ્માન મિત્ર ડેસ્ક | આધાર + મોબાઈલ વેરિફિકેશન | પ્રિન્ટેડ કાર્ડ / PDF |
| આભા (ABHA) પદ્ધતિ | abha.abdm.gov.in | આભા નંબર / મોબાઈલ OTP | ABHA હેલ્થ આઈડી |
| આયુષ્માન એપ | આયુષ્માન એપ (મોબાઈલ એપ્લિકેશન) | મોબાઈલ OTP | ડિજિટલ કાર્ડ / PDF |
| ઉમંગ એપ | ઉમંગ (UMANG) એપ | મોબાઈલ OTP |
ખાસ નોંધ: ડિજિટલ પીડીએફ (PDF) આયુષ્માન કાર્ડ પેનલ પરની તમામ હોસ્પિટલોમાં સંપૂર્ણપણે માન્ય છે. લાભાર્થીઓ સીધા તેમના મોબાઈલ ઉપકરણમાંથી પીડીએફ બતાવી શકે છે અથવા બેકઅપ તરીકે તેની પ્રિન્ટેડ કોપી પોતાની પાસે રાખી શકે છે.
PMJAY લાભાર્થી પોર્ટલ પરથી ઓનલાઈન Ayushman Card Download કેવી રીતે કરવું ?
જો તમે કોમ્પ્યુટર કે મોબાઈલ બ્રાઉઝરનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છો, તો NHA ના સત્તાવાર લાભાર્થી પોર્ટલ પરથી કાર્ડ મેળવવું સૌથી સરળ છે. પાત્ર લાભાર્થી આધાર આધારિત e-KYC ચકાસણી પૂર્ણ કર્યા પછી પોર્ટલ પરથી કાર્ડ ડાઉનલોડ કરી શકે છે.
સ્ટેપ 1: સૌથી પહેલા ભારત સરકારના અધિકૃત ‘PMJAY Beneficiary Portal‘ ની મુલાકાત લો.
સ્ટેપ 2: હોમ પેજ પર ‘Beneficiary‘ વિકલ્પ પસંદ કરો અને તમારો નોંધાયેલ મોબાઈલ નંબર નાખીને OTP દ્વારા લોગીન કરો.
સ્ટેપ 3: લોગીન થયા પછી તમારું રાજ્ય (State), જિલ્લો (District) અને સર્ચ પદ્ધતિ પસંદ કરો.
સ્ટેપ 4: હવે ‘Search By‘ ઓપ્શનમાં જઈને તમારો આધાર નંબર, ફેમિલી આઈડી (Ration Card), મોબાઈલ નંબર અથવા પીએમજેએવાય આઈડી દાખલ કરીને સર્ચ કરો.
સ્ટેપ 5: સ્ક્રીન પર તમારા પરિવારના સભ્યોનું લિસ્ટ દેખાશે. જો કોઈ સભ્યનું e-KYC વેરિફિકેશન પડતર હોય તો પહેલા તેને પૂર્ણ કરો.
સ્ટેપ 6: જે લાભાર્થીનું e-KYC પૂરું થઈ ગયું છે, તેમના નામની સામે દેખાતા ‘Download Card‘ વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
સ્ટેપ 7: આધાર OTP ઓથેન્ટિકેશન પૂર્ણ કરો અને તમારું Ayushman Card Download કરો, જે PDF ફોર્મેટમાં સેવ થઈ જશે.
(જો આધાર કોઈ મોબાઈલ નંબર સાથે લિંક ન હોય, તો CSC કેન્દ્રો અથવા સૂચિબદ્ધ હોસ્પિટલોમાં ફિંગરપ્રિન્ટ અથવા આઈરિસ સ્કેન દ્વારા બાયોમેટ્રિક પ્રમાણીકરણ પૂર્ણ કરી શકાય છે).
મોબાઈલ એપ્લિકેશન (Ayushman App) દ્વારા Ayushman Card Download પ્રક્રિયા
જે લોકો પાસે સ્માર્ટફોન છે, તેમના માટે સરકારે સત્તાવાર ‘Ayushman App‘ લોન્ચ કરી છે. આ એપ દ્વારા તમે ગમે ત્યારે તમારું કાર્ડ જોઈ અને સેવ કરી શકો છો.
સ્ટેપ 1: તમારા એન્ડ્રોઇડ પ્લે સ્ટોર અથવા આઇઓએસ ડિવાઇસ પરથી ‘Ayushman App‘ ઇન્સ્ટોલ કરો.
સ્ટેપ 2: એપ ખોલીને નોંધાયેલ મોબાઈલ નંબર અને OTP નો ઉપયોગ કરીને લોગીન કરો.
સ્ટેપ 3: સર્ચ બોક્સમાં ફેમિલી આઈડી, આધાર નંબર અથવા પીએમજેએવાય આઈડીનો ઉપયોગ કરીને લાભાર્થીની વિગતો શોધો.
સ્ટેપ 4: જો જરૂરી હોય તો e-KYC વેરિફિકેશન પૂર્ણ કરો.
સ્ટેપ 5: વેરિફિકેશન સફળ થયા બાદ, પીડીએફ સેવ કરવા માટે ‘Download Card‘ વિકલ્પ પર ક્લિક કરો.
UMANG App ની મદદથી Ayushman Card Download કરવાની રીત
ભારત સરકારની ઓલ-ઇન-વન એપ્લિકેશન ઉમંગ (UMANG) પર પણ આયુષ્માન ભારતની સેવાઓ ઉપલબ્ધ છે.
સ્ટેપ 1: તમારા એન્ડ્રોઇડ અથવા આઇઓએસ ઉપકરણ પર UMANG એપ ઓપન કરો.
સ્ટેપ 2: એપની અંદર ‘PMJAY‘ અથવા ‘Ayushman Bharat‘ સર્ચ કરો.
સ્ટેપ 3: નોંધાયેલ મોબાઈલ નંબર અને OTP વેરિફિકેશનનો ઉપયોગ કરીને લોગીન કરો.
સ્ટેપ 4: ‘Download Card‘ વિભાગ ખોલો અને આધાર OTP પ્રમાણીકરણ પૂર્ણ કરો.
સ્ટેપ 5: આયુષ્માન કાર્ડની પીડીએફ ફાઈલ ડાઉનલોડ કરો અને તમારા ડિવાઇસમાં સેવ કરો.
ABHA નંબરનો ઉપયોગ કરીને Ayushman Card Download કેવી રીતે કરવું
આભા (ABHA – Ayushman Bharat Health Account) એ તમારું ડિજિટલ હેલ્થ એકાઉન્ટ છે. જે લાભાર્થીઓએ પોતાના આયુષ્માન ભારત સંબંધિત વિગતોને ABHA એકાઉન્ટ સાથે જોડી છે, તેઓ સીધા આભા પોર્ટલ પરથી પણ ડિજિટલ સ્વાસ્થ્ય સેવાઓનો લાભ લઈ શકે છે.
સ્ટેપ 1: આયુષ્માન ભારત ડિજિટલ મિશનના સત્તાવાર ABHA પોર્ટલ પર જાઓ.
સ્ટેપ 2: તમારો 14 આંકડાનો ABHA નંબર, આધાર નંબર અથવા નોંધાયેલ મોબાઈલ નંબર નાખીને લોગીન કરો.
સ્ટેપ 3: લિંક કરેલ હેલ્થ પ્રોફાઇલ અને ઉપલબ્ધ હેલ્થ કાર્ડ સેવાઓ ઍક્સેસ કરો.
સ્ટેપ 4: અહીંથી તમે ઉપલબ્ધ ડિજિટલ હેલ્થ કાર્ડ અથવા સંબંધિત રેકોર્ડ અને Ayushman Card Download કરી શકો છો.
(ખાસ નોંધ: ABHA હેલ્થ આઈડી કાર્ડ એ કેશલેસ હોસ્પિટલ સારવાર માટે ઉપયોગમાં લેવાતા આયુષ્માન PMJAY કાર્ડથી અલગ છે. મફત સારવાર માટે PMJAY આયુષ્માન કાર્ડ હોવું જરૂરી છે.)
ઓફલાઈન માધ્યમથી (CSC અને હોસ્પિટલ) Ayushman Card Download કેવી રીતે થાય ?
ગ્રામ્ય વિસ્તારના ઘણા પાત્ર લાભાર્થીઓ જેઓ ઓનલાઈન સેવાઓનો લાભ લેવામાં અસમર્થ છે, તેઓ અધિકૃત કોમન સર્વિસ સેન્ટર (CSC) અથવા લિસ્ટેડ હોસ્પિટલો દ્વારા આયુષ્માન કાર્ડ મેળવી શકે છે.
I. સીએસસી (CSC) કેન્દ્રો મારફતે:
સ્ટેપ 1: તમારા નજીકના સામાન્ય સેવા કેન્દ્ર (CSC) પર જાઓ.
સ્ટેપ 2: Ayushman Card Download કરવાની વિનંતી કરો અને તમારો આધાર નંબર અને નોંધાયેલ મોબાઈલ નંબર પ્રદાન કરો.
સ્ટેપ 3: ઓળખ ચકાસણી અને આધાર-આધારિત પ્રમાણીકરણ પૂર્ણ કરો.
સ્ટેપ 4: જો જરૂરી હોય તો બાયોમેટ્રિક (ફિંગરપ્રિન્ટ) વેરિફિકેશન પૂર્ણ કરો.
સ્ટેપ 5: સફળ ચકાસણી પછી, સીએસસી ઓપરેટર સ્થળ પર જ આયુષ્માન કાર્ડ જનરેટ કરશે અને પ્રિન્ટ કરી આપશે.
II. સૂચિબદ્ધ હોસ્પિટલોમાં આયુષ્માન મિત્ર ડેસ્ક દ્વારા:
સ્ટેપ 1: PMJAY દ્વારા પેનલ પર મુકાયેલી કોઈપણ સરકારી કે ખાનગી હોસ્પિટલની મુલાકાત લો.
સ્ટેપ 2: હોસ્પિટલમાં ઉપલબ્ધ ‘આયુષ્માન મિત્ર’ હેલ્પ ડેસ્ક પર જાઓ
સ્ટેપ 3: ચકાસણી માટે આધાર નંબર અને નોંધાયેલ મોબાઈલ નંબર આપો.
સ્ટેપ 4: આયુષ્માન મિત્ર પાત્રતા ચકાસશે અને કાર્ડ જારી કરશે, જેની પ્રિન્ટ તમે મેળવી શકો છો.
Ayushman Card Download કરતા પહેલા ધ્યાનમાં રાખવાના મહત્વના નિયમો
સરકારી યોજનાઓનો લાભ લેવા માટે તમારા ડોક્યુમેન્ટ્સ અપડેટ હોવા ખૂબ જરૂરી છે. કાર્ડ ડાઉનલોડ કરતા પહેલા ખાતરી કરો કે તમારા આધાર કાર્ડમાં સાચો મોબાઈલ નંબર લિંક છે. લાભાર્થીની સફળ ચકાસણી અને ઈ-કેવાયસી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી જ આયુષ્માન કાર્ડ અનેક ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન પદ્ધતિઓ દ્વારા ડાઉનલોડ કરી શકાય છે. ડિજિટલ અથવા પ્રિન્ટેડ કાર્ડ તૈયાર રાખવાથી પાત્ર લાભાર્થીઓને પીએમજેએવાય હેઠળ સૂચિબદ્ધ હોસ્પિટલોમાં રોકડ ચૂકવણી વિના સરળતાથી સારવાર મેળવવામાં મદદ મળે છે.